Gemeenten zijn betrokken bij het voorkomen en bestrijden van rampen, en bij de nazorg.
Bevolkinszorg is de kerntaak van gemeenten. Ze spelen een belangrijke rol bij het voorkomen en bestrijden van rampen en crises en zij bieden nazorg. Gemeenten adviseren op alle taken van de veiligheidsregio.
De veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland bestaat uit zes gemeenten: Amsterdam, Amstelveen, Aalsmeer, Uithoorn, Diemen en Ouder-Amstel. Tijdens een crisis werken deze gemeenten samen in één gemeentelijke organisatie voor de uitvoering van crisistaken. Medewerkers van de gemeenten die een rol spelen bij het bestrijden van crises nemen regelmatig deel aan oefeningen en opleidingen.
Elke gemeente is wettelijk verplicht zich voor te bereiden op rampen en zware ongevallen, die zich op hun grondgebied kunnen voordoen. In het regionaal beleidsplan Crisisbeheersing (CB) is beschreven welke projecten worden uitgevoerd de komende vier jaar om de CB te professionaliseren. De gemeenten brengen samen met de partners de risico's in de regio in kaart. Op basis daarvan stellen de gemeenten een regionaal risicoprofiel op. Hierin staan de te nemen stappen bij een ramp. Ook beschrijven zij de crisisorganisatie in een crisisbeheersingsplan.
Voorbeeld: Crisisbeheersingsplan Amsterdam.
Daarnaast treffen de gemeenten ook allerlei voorzorgsmaatregelen om aanwezige risico’s te verkleinen.
Hoe een ramp bestreden wordt, en welke hulpdiensten worden ingezet is afhankelijk van wat er precies is gebeurd. Doel is altijd om de normale situatie zo snel mogelijk te herstellen en de schade te beperken.
Taken van de gemeenten tijdens een ramp zijn o.a.:
Na een ramp kunnen slachtoffers nog langdurig gevolgen ondervinden van wat er is gebeurd. De gemeente is verantwoordelijk voor de nazorg met als doel de schadelijke gevolgen van de ramp zoveel mogelijk te beperken. Deze fase start nadat het acute gevaar is verdwenen. Als mensen hun huis tijdens een ramp zijn kwijtgeraakt, kan de gemeente bijvoorbeeld voor vervangende huisvesting zorgen. En ze bemiddelt in eventuele schadeclaims.
De gemeente trekt lering uit wat er gebeurd is. Ze treft voorzieningen om de kans op herhaling van een dergelijke ramp in de toekomst te verkleinen.
Doel is om zo de kwalitet van de hulpverlening door gemeenten voortdurend te verbeteren.